Yoğun ekonomik takvim ile birlikte, Dünya genelinde bölgesel olarak vaka artışlarında rekor rakamlar

Almanya’da Bavyera eyaleti yönetimi vatandaşlara hastalık semptomu taşısın ya da taşımasın “Covid-19 virüs” testi yapmaya hazırlanıyor. Eyalet Başbakanı Söder, konuyla ilgili Almanya Kamu televizyonuna yaptığı açıklamada, virüse karşı test ve sosyal mesafe dışında bir seçenek olmadığını belirtti. Söder testin enfekte olanları tespit etmek ve enfeksiyon zincirlerini kırmak açısından eldeki tek araç olduğunu söyledi.

Resmi vaka sayılarının 2.5 milyonu geçtiği ABD’de, güney eyaletlerinden Florida ve Teksas’ta rekor günlük vaka sayıları kaydedilmesinin ardından, Valiler iş yerleri ve işletmeler için sıkı tedbirleri tekrar devreye sokmaya karar verdi. Bu iki eyaletteki bazı şehirlerde, yoğun bakım servisleri tam kapasite ile hizmet vermeye çalışıyor. ABD Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü Başkanı Dr. Fauci ise İki ay sonraki ilk Beyaz Saray brifinginde ülkede ‘durumun ciddi’ olduğu nu ve özellikle belirli bölgelerdeki vaka sayılarındaki artışın “tedbir ve kısıtlamaların belki biraz fazla erken kaldırılmasına” ve insanların kurallara uymamasına bağlı olabileceğini dile getirdi. ABD Sağlık Bakanı Azar, ülkede “Covid-19 virüs” vaka sayısının son günlerde yeniden yükselişe geçtiğini söyledi. Özellikle güney ve batı eyaletlerde vaka sayılarının hızlı şekilde arttığına işaret eden Azar, “Ülke şu anda birkaç ay önce pandeminin zirve yaptığı dönemden farklı bir durumda. Aşı ve tedavi çalışmaları ilerliyor ancak salgının yayılmasını yavaşlattığımız devir kapanıyor” ifadesini kullandı.

Çin’in Hubey eyaletine bağlı Wuhan kentinde ortaya çıkan “Covid-19 virüs” tespit edilen kişi sayısı dünya genelinde 10 milyonu geçti son 2 milyonluk vakanın 15 günlük bir süreçte tespit edilmesi dünya genelinde “2. Dalga” salgına dair kaygıları arttırmakta. “Covid-19 virüs” görülen ülke ve bölgelerdeki yeni vakalara ilişkin güncel verilerin derlendiği “Worldometer” internet sitesine göre, dünya genelinde virüs nedeniyle 500 binden fazla kişi hayatını kaybetti.

Geçtiğimiz hafta görece sakin bir ekonomik takvim takip edilmesinin ardından bu hafta daha yoğun bir takvim, ilk defa Perşembe günü açıklanacak ABD Tarım Dışı İstihdam verisi ve günlük vaka sayılarındaki rekor rakamlar ile hem haber akışı tarafından hem de veri akışı açısından yoğun bir hafta piyasaları beklemekte. Son günlerde ABD, Çin, Brezilya ve Portekiz başta olmak üzere artan vaka sayıları “2. Dalga” korkularını gündemde tutmaya devam ediyor. ABD-Çin ve ABD-AB arasındaki gerginliklerde jeopolitik riskleri gündemde taşıyarak potansiyel volatiliteyi gündeme taşımakta.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), ABD ekonomisinde mayıs ayında dip seviyelerin görüldüğü ve resesyonun başladığı gibi hızlı bitebileceği aktarılan açıklamada, “Kötü haber, toparlanma yavaş olacak.” değerlendirmesinde bulunuldu. S&P’den yapılan açıklamada, ABD genelinde ekonomik faaliyetin normalleşmesi için “Covid-19 virüs” salgınına karşı alınan önlemlerin gevşetilmeye başlandığı, ancak ülke ekonomisinin salgından önceki haline dönebilmesi için uzun bir yolu olduğu bildirildi. Açıklamada, ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının 2019 sonu seviyesine geri dönebilmesinin yaklaşık 2 yılı bulacağına işaret edilerek, işsizlik oranının yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiği, tüketici harcamalarının azaldığı ve iş talebinin yavaş bir toparlanma gösterdiği kaydedildi. Salgında ikinci dalganın yaşanması halinde toparlanmanın bu yılın üçüncü çeyreğinde başlamasının beklendiğine dikkat çekilen açıklamada, ülke ekonomisinin bu yıl %5 daralmasının, 2021’de ise %5,2 büyümesinin beklendiği bildirildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Çin Komünist Partisi (CPoC) yetkililerine, Hong Kong’un yüksek dereceli özerkliğini zayıflattıkları ve insan haklarına aykırı hareket ettikleri için vize kısıtlamaları getiriyor. ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, bakanlığın resmi internet sitesinden yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Trump’ın Hong Kong’da özgürlüklerin kısıtlanmasından sorumlu CPoC’nin yetkililerini cezalandırma sözü verdiğini ve bugün bu sözü yerine getirmek için bu adımın atıldığını kaydetti. ABD’den gelen yaptırım kararının ardından Çin yönetiminden konuya ilişkin tepki gelmesi beklenirken, Çin yönetiminin atacağı adım ve tutunacağı tavra göre yeni haftada jeopolitik riskler gündemde kalmayı sürdürebilir.

Çinli CanSino Biologics Inc.’in tarafından geliştiren “Covid-19 virüs” aşısının Çin Askeri Komisyonu’ndan bir yıllığına askeri düzeyde özellikle ihtiyaç duyulan ilaç onayını almasıyla Dolar lehine görülen güvenli liman talebinde kısmi daralma gözlemlenmekte. Alınan onayın ardından , uygulama ve testlerde olumlu gelişmelerin görülmesi ilerleyen günlerde negatif ivmeyi tam tersine çevirebilir.

İsrail Sağlık Bakanı Edelstein, Twitter’daki hesabı üzerinden düzenlediği basın toplantısında, “Salgının ikinci dalgasının başlangıcındayız; bundan dolayı yeni kısıtlamalara gitmek zorundayız.” dedi. Bakan Edelstein, alınacak önlemlere ilişkin, “Kısıtlamalar, toplantıları ve düğün salonları ile Yahudi ibadethanelerini kapsayacak.” ifadesini kullandı. Kararların, ekonomi ve sağlık alanındaki ihtiyaçlar göz önünde tutularak alındığını vurgulayan Edelstein, talimatlara uyulmadığı takdirde, açık yerlerin kapatılmak zorunda kalacağı uyarısında bulundu.

Uluslararası Enerji Ajansı(IEA) Başkanı Birol, Nisan ayının dünya petrol endüstrisi için kara Nisan olduğunu, fiyatların eksiye geçtiğini, şimdi petrol piyasalarında beklentiye paralel olarak toparlanma görüldüğünü kaydetti. Toparlanmanın sebeplerinden bahseden Birol “OPEC+ ülkeleri ciddi üretim kısıntısına gitti, OPEC dışı ABD gibi üretici ülkelerin üretimi düştü ve üçüncüsü insanların yavaş yavaş dışarı çıkmasıyla birlikte talepte yukarı çıkış başladı, bu nedenle petrol piyasalarında toparlanma görüyoruz” diye konuştu. Önümüzdeki 6 ay için ekonomide 3 kritik belirsizlik olduğunu belirten Birol “birincisi ikinci dalga gelecek mi, ikincisi toparlanmanın seyri nasıl olacak, üçüncüsü de Kasımda ABD seçimlerinin sonucu ne olacak. Bunları takip etmemiz gerekiyor” dedi. Birol virüste ikinci dalga olmasının sektördeki bazı oyuncular için ölümcül bir darbe olacağını kaydetti.

Goldman Sachs ve Citi Group analistleri S&P500 endeksi başta olmak üzere endekslerde ve riskli varlıklarda düzeltme sinyallerinin arttığına dikkat çekiyor. Citi’nin panik/coşku indikatörü ise Ocak’tan bu yana en yüksek düzeyine erişerek, “aşırı alım” sinyali verdi. Citi analistlerine göre, 1987 yılından bu yana indikatörün bu seviyeye erişmesi ardından %70 ihtimalle 12 ay içinde ayı pazarı başlıyor. Dünya borsaları normalleşen ekonomilerin getirdiği ekonomik aktivitede artış ve “Covid-19 virüs” salgınının ABD’de yeniden artış göstermesinin ardından karışık fiyatlanmakta. Avrupa Merkez Bankası(ECB) ve ABD Merkez Bankası’ndan (FED) gelen ardı-arkası kesilmeyen parasal genişleme önlemleri ile yükseliş ivmesi sınırlıda olsa korunmakta.. IMF’nin yarı-yıl raporunda, Fon’un özel değerleme modeline göre riskli varlıklarda %10’luk bir köpük olduğu belirtildi. Fiyatlarda köpük olduğu algısı olumsuz bir haber akışında satış ve düzeltme baskısını hızlı şekilde yeniden gündeme taşıyabilir.

Uluslararası Para Fonu (IMF), “Finansal koşullar hafifledi ancak iflas tehdidi büyük” başlığıyla güncellediği Küresel Finansal İstikrar Raporu’nda bazı gelişmekte olan ülkeler ve sınır piyasaların yüksek dış finansman ihtiyaçları ile karşı karşıya kaldıklarına dikkat çekti. Yayınladığı grafikle ülkelerin döviz yeterliliği ve dış finansman gereksinimine dikkat çeken IMF, mevcut ortamda daha fazla borcun yeniden yapılandırılmasına ihtiyaç olan ülkelerin yüksek maliyetle borçlanabilecekleri için daha büyük risk aldıklarına vurgu yaptı. Yeniden yapılandırma gereksinimi olan bazı ülkelerin ayrıca düşük rezerv yeterliliğine de sahip oldukları belirtildi. Türkiye rezerv yeterlilik sınırının altına düşen ülkeler arasında Mısır, Şili ve Güney Afrika ile birlikte yer aldı.

Çin’de Mayıs ayında sanayi kesimi karları Kasım’dan bu yana ilk kez yükseldi ve ekonominin “Covid-19 virüs” pandemisi kaynaklı kapanmalardan toparlandığına işaret etti. Ulusal İstatistik Bürosu tarafından Pazar günü açıklanan verilere göre, sanayi kesimi karları aylık bazda %6 yükseliş kaydetti. Nisan ayında sanayi kesimi karları %4.3 azalmıştı. Açıklamaya göre, karlar 2020 yılının ilk beş ayında %19.3 daraldı, Bu daralma kamu kurumlarında %39.3, özel sektör kuruluşlarında ise %11 seviyesinde gerçekleşti.

ECB Başkanı Lagarde, Cuma günü yaptığı açıklamalarda, “Covid-19 virüs” salgınının sebep olduğu ekonomik krizde dip noktasının Euro Bölgesi’nde muhtemelen geçildiğini söyledi. Ekonomide toparlanmanın “karmaşık” bir mesele olacağını belirten Lagarde, “Bu toparlanma eksik olacak ve belki dönüşümsel olacak.” dedi. Lagarde, salgınının sebep olduğu ekonomik krizde dip noktasının Euro Bölgesi’nde muhtemelen geçildiğini dile getirerek, salgında ikinci dalga olasılığı sebebiyle bunu ihtiyatlı söylediğini vurguladı.

ABD’nin, petrol endüstrisinin görünümü ve kısa dönem ham petrol üretimine ilişkin gösterge kabul edilen petrol sondaj kulesi sayısı, Baker Hughes’un yayımladığı haftalık verilere göre geçen hafta 1 adet azalarak 15 hafta üst üste düşüş gösterdi.