Dünya genelinde artan vakalar yeniden karantina ve önlemleri gündeme taşımakta

ABD’nin petrol endüstrisinin görünümü ve kısa dönem ham petrol üretimine ilişkin gösterge kabul edilen petrol sondaj kulesi sayısı Baker Hughes’un yayınladığı haftalık verilere göre, 25-31 Temmuz haftasında bir önceki haftaya göre 1 adet azalarak 180’e geriledi.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Topluluğu (OPEC) ile diğer büyük üreticiler topluluğu OPEC+’ın, tarihi üretim kısıntılarını azaltmaya başlamaları ile birlikte, bu ayın başından itibaren Temmuz ayına göre günlük yaklaşık 1.5 milyon varil daha fazla petrol üretecek. Rusya halihazırda geçen ay üretimi hafifçe artırmıştı. Petrol arzında Ağustos ayı itibari ile üretim miktarının artması

Türkiye’nin Yunanistan’la yaşadığı Doğu Akdeniz gerilimine Mısır da dahil oldu. Mısır Dışişleri, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de planladığı yeni sismik araştırmalara tepki gösterdi. Mısır Dışişleri’nden yapılan açıklamada, Türkiye’nin son yayınladığı Navtex’de (Yazılı Seyir Uyarı Sistemi) bahsi geçen alanın ‘Kahire’nin münhasır ekonomik bölge olarak hak iddia ettiği alanla potansiyel olarak çakıştığı’ belirtildi.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, Türk Lirası’nın oynaklığının önüne geçmek için Türkiye’nin elinde olan seçeneklerin tükendiğini yorumunda bulundu. Gazete yatırımcıların endişelendiğine de dikkat çekti. ABD merkezli gazete, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TMCB) müdahaleleri sonucu aylardır sabit bir seyir izleyen dolar/TL kurunun bu hafta son iki ayın en yüksek seviyesine çıktığına dikkat çekiyor. Üzerindeki siyasi baskı yüzünden Merkez Bankası’nın faizleri artırmasının beklenmediği, böylece kurun kontrol altına almak için ülkelerin elindeki tek çare olan faiz seçeneğinin kullanılamaz hale geldiği ifade ediliyor. Bunun yerine Merkez Bankası’nın elindeki yabancı para rezervini erittiği vurgulanıyor. Bu durumun “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hareket etme kapasitesini azalttığını” belirten gazete, “Covid-19 virüs” kriziyle turizm ve ihracattan sağlanan gelirin de düştüğünü aktarıyor. Analistler ve yatırımcılar Türkiye’nin şimdi sınırlı da olsa sermaye kontrolü uygulamasına geçmesinden endişe ediyor, Piyasalardaki oynaklığın önüne geçmek için ülkenin dışına para akışının kısıtlanacağı ya da yasaklanacağı önlemler gündeme gelebilir.

ABD Kongresi’ndeki Demokratlar ve Trump yönetimi yetkilileri arasında Cumartesi günü gerçekleştirilen üst düzey toplantının verimli geçtiği ancak işsizlik sigortasının uzatılması ve diğer pandemi destekleriyle ilgili anlaşmaya ilişkin temel soruların cevapsız kaldığı belirtildi. ABD Hazine Bakanı Mnuchin, üç saatlik görüşmenin ardından basına yaptığı açıklamada “Bir anlaşmaya varılması için hala yapacak çok iş var.” dedi. Mnuchin, daha fazla işsizlik hakkı içeren kısa vadeli bir uzatma anlaşması ya da Demokratların istediği gibi kapsamlı bir anlaşma yapılması konusun da kördüğüm olduğunu söyledi.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Cuma günü yaptığı açıklamaya göre ABD’nin not görünümünü “durağan”dan “negatif”e çekti. Bu durum, Washington’daki yasa yapıcıların pandeminin ekonomik etkileriyle mücadelede daha fazla harcama yapmayı değerlendirdiği bir dönemde ABD’nin kötüleşen kamu maliyesine dikkat çekiyor. Açıklama notunda ABD’nin kamu finansmanındaki bozulmanın ve inandırıcı bir mali konsolidasyon planı olmadığının altını çizen Fitch, ülke notunu değiştirmeyerek “AAA” seviyesinde bıraktı. Fitch’in değerlendirmesinde “Yüksek mali açık ve borç, Covid-19 virüsün neden olduğu büyük ekonomik şok öncesinde halihazırda orta vadeli bir yükseliş patikası izliyordu. ABD’nin geleneksel kredi gücü aşınmaya başladı.” dendi. ABD’de işsizlik yükseldi ve ekonomi gelmiş geçmiş en kötü çeyreklik performansını gösterdi. Pandemiden kaynaklı kapanmaların etkisiyle dünyanın en büyük ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış olarak yüzde 32.9 küçüldü. Enfeksiyonlar birçok eyalette hala hızlı bir şekilde yayılıyor ve virüsün görünüm üzerindeki etkisi devam edecek gibi görünüyor.

Geçtiğimiz hafta takip edilen ABD Merkez Bankası’nın (FED) faiz kararı ve Para Politikası Kurulu (FOMC) toplantısının ardından, bu haftada önemli merkez bankalarından faiz ve para politikası kararları takip edilecek. İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) perşembe günü yapacağı toplantısında herhangi bir adım atması beklenmiyor. Ancak dikkatler gelecek adımlara ilişkin sinyaller üzerinde olacak. Özellikle de politika yapıcıların faizleri sıfırın altına çekmeye eğilimli olup olmadığı konusuna odaklanılacak. Hafta boyunca dikkat çeken bir diğer merkez bankası kararıda Avustralya’dan gelecek. Avustralya Merkez Bankası (RBA) perşembe günü toplanacak ve beklenti gecelik nakit oranını ve üç yıl vadeli Hazine tahvil faiz hedefini değiştirmeyeceği yönünde.

Çin’in Hong Kong Özel İdare Bölgesi’nde eylülde yapılması planlanan Yasama Konseyi (Yasama Meclisi) seçimlerinin, “Covid-19 virüs” vakalarındaki artış nedeniyle bir yıl erteleneceği bildirildi. Muhalefet ise hükümeti, salgını, seçimi geciktirmek için bahane olarak kullanmakla suçluyor.

ABD ile Çin arasındaki gerginlik gündemde kalmaya devam ediyor. Hong Kong’daki Yasama Konseyi seçimlerinin 1 yıl ertelenmesinin ardından ABD yönetiminden konu hakkında kınama ve yetkililere kararlarını gözden geçirme çağrısı yaptı. ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, yaptığı yazılı açıklamada, Hong Kong’daki Yasama Konseyi seçimlerinin ertelenmesini değerlendirdi. Bu kadar uzun süreli erteleme için geçerli bir neden olmadığını vurgulayan Pompeo, “Muhtemeldir ki Hong Kong bir daha asla hiçbir şey ya da hiç kimse için oy kullanamayacak.” ifadesini kullandı. Pompeo, Hong Kong’daki seçimlerin bir an önce yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Bu seçimler düzenlenmezse ne yazık ki Hong Kong, Çin’deki başka bir komünist kent olma yolunda ilerlemeye devam edecektir.” ifadesini kullandı. Pompeo’dan gelen sert açıklamaların ardında Çin tarafından ne tür bir karşılık geleceği beklenmekte. Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerginlik gündemde kalmaya ve fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturmaya devam edecek.

ABD Başkanı Trump, Çin merkezli sosyal medya platformu TikTok’u yasaklamak için kararname imzalayacağını bildirdi. TikTok’a karşı alınacak önlemleri uzun süredir düşündüklerini vurgulayan Trump, “TikTok’u ABD’de yasaklayacağız.” dedi.

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray’da düzenlediği basın toplantısında, New York başta olmak üzere birçok eyalette “herkes için postayla oy kullanma” sistemi ile yapılan seçimlerin sonuçlarının, üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen hala açıklanamadığını belirten Trump, bu yöntemle yapılacak başkanlık seçimlerinin sonuçlarının da sıkıntı doğurabileceğini kaydetti. Trump, seçimlerin ertelenmesi önerisini ise “Ben seçim tarihinde değişiklik istiyor muyum? Hayır ama şaibeli bir seçim de görmek istemiyorum. Bu seçimler yapılırsa tarihteki en şaibeli seçim olacak.” sözleriyle savundu.

Geçtiğimiz hafta ABD Merkez Bankası (FED) toplantısının ardında dengelenen piyasalarda yeniden gündemde gelmeye başlayan “Covid-19 virüs” vaka sayılarındaki artışların etkisi ile yeniden kısıtlamalar ve gündemde kalmaya devam eden jeopolitik riskler etkili olmaya devam ediyor.

Dünya genelinde “Covid-19 virüs” vaka sayısı 18 milyonu aştı. Japonya’daki Kovid-19 vaka sayısı 3 gün üst üste rekor kırdı. Japonya Baş Kabine Sekreteri Yoshihide Suga ise bugün yaptığı açıklamada, “Covid-19 virüs”ün ülke genelinde yayılmaya devam ettiğini ancak durumun hükümetin tekrar olağanüstü hal (OHAL) ilan etmesini gerektirmediğini söyledi. Avustralya’nın en büyük 2. Eyaleti olan Victoria’da salgın nedeniyle “felaket hali” ilan edildi ve salgın ile mücadele kapsamında alınan önlemler arttırıldı. Sokağa çıkma yasakları ve kısmi karantinalar yeniden gündemde. İngiltere Başbakanı Johnson “Covid-19 virüs” vakalarındaki artış sebebi ile bazı önlemleri gevşetmeyi 2 hafta ertelediklerini açıkladı.

“Covid-19 virüs” ile ilgili aşı çalışmaları ile ilgili Rusya Sağlık Bakanı Muraşko, “Gamaleya Enstitüsünün geliştirdiği “Covid-19 virüs” aşısının klinik denemeleri tamamlandı ve kayıt prosedürü için belgeler hazırlanıyor” dedi. Gamaleya Ulusal Epidemioloji ve Mikrobiyoloji Enstitüsü’nün geliştirdiği aşı adayının klinik denemelerinin bittiğini aktaran Muraşko, “Gamaleya Enstitüsünün geliştirdiği aşısının klinik denemeleri tamamlandı ve kayıt prosedürü için belgeler hazırlanıyor” ifadesini kullandı. Muraşko, aşının kaydının yapılmasından sonra ilk önce sağlık çalışanları ve öğretmenlere yapılmaya başlanacağı bilgisini paylaşarak, bu grupların aynı anda gözlem altına alınacağını belirtti. Bakan Muraşko, Rusya Sağlık Bakanlığı’nın ekimden itibaren daha fazla toplu aşılama yapmayı planladığını da vurguladı.